de vloeibaarheid van het zelf

Na dag twee bij de 'residential' van Tony Parsons in Wales (zie hieronder) voelde ik me de helder, vrolijk, licht en stralend, zodanig dat het zelfs voor anderen waarneembaar bleek.

Wat Tony zei kon ik verbinden met eerdere ervaringen in de laatste zes jaar, en plotseling zag ik wat hij bedoelde. Daarna werd het alleen maar leuk. Ik lach me suf om het denken dat zich onophoudelijk en wanhopig in bochten wringt. Het jaagt op de eigen staart, waar het telkens glimpen van opvangt maar die het nooit echt te pakken krijgt en nooit te pakken zal krijgen.
Het is alsof je met een volle gereedschapskist probeert om licht te ontleden om een er een beter begrip van te krijgen. Je klopt, schroeft, beitelt, zaagt, timmert dat het een lieve lust is, maar een kind kan zien dat het gereedschap je op geen enkele manier ten dienste is.
Wel erg grappig.

Wat me vooral duidelijk werd was dat ons idee van een 'zelf' zo willekeurig is en vloeibaar is, en daarom helemaal niet zo strikt en onaantastbaar als ik vaak geneigd was te denken.
Om te beginnen: als je geen idee zou hebben hoe ons lichaam er uit zag, en je moest het op grond van je interne waarneming tekenen, zou het helemaal niet lijken op wat we zijn gaan zien als een menselijk lichaam. Toen ik op mijn rug lag, kon ik zelfs niet goed vaststellen of mijn achterhoofd zich voor of achter mijn neus bevond.
Over neus gesproken, die lijkt vanuit de interne waarneming ook al niet op een neus. En als ik verkouden ben, is mijn ervaring van mijn neus weer totaal anders. En twee ogen? Hoe moet ik daar op komen? Als ik net gegeten heb, ervaar ik mijn buik anders dan als niet net gegeten heb. Als ik me lichamelijk inspan voel ik mijn spieren, mijn hart klopt sneller, ik haal sneller adem, en dat levert weer heel andere sensaties. En dan zijn er nog de momenten dat er zelfs helemaal geen lichaamsbesef is, als ik bijvoorbeeld helemaal in een spannend verhaal ben verdwenen. Om nog maar te zwijgen van wat er met dat 'zelf' gebeurt als we slapen.

Al met al is het vreemd dat wij zo zeker menen te weten wat van 'ons' is, en hoe dat in elkaar steekt.

Het leven is feitelijk een aaneenschakeling van ervaringen, sensaties, indrukken. Wij bezorgen onszelf een hoop gedoe door die ervaringen, sensaties en indrukken te koppelen aan een bepaald lichaam, een bepaalde persoonlijkheid, die we een vrije wil toekennen, verantwoordelijkheid, schuld, schaamte.
Het is een verhaal dat we onszelf vertellen. Een spannend verhaal, vaak, en net als een goed boek zo boeiend dat het ons niet los laat. Om de één of andere reden geeft het een hilarisch gevoel om te zien hoe we onszelf in die waan houden.

All there is is this.