tijdloos

The End of Time van Julian Barbour is een boek dat de natuurkundige opvatting presenteert dat tijd een illusie is.
Tegen de tegenwerping dat dat toch niet kan, omdat we toch een verleden hebben, en een toekomst, en er nu een 'heden' is, en wat zorgt er dan voor dat die drie dingen betekenis hebben in de zin van eerder later en nu, brengt Barbour in dat wij nu eenmaal zo gemaakt zijn om tijd op die manier waar te nemen, maar dat dat nog niet wil zeggen dat dat dan ook een juiste afspiegeling is van de werkelijkheid.

Ja, dat begrijp ik.

De aarde lijkt plat maar we weten dat het niet zo is, de foto's van onze vele satellieten laten daar geen twijfel over bestaan.
De zon 'komt op' en 'gaat onder', maar we weten dat dat een illusie is. In feite draait de aarde om haar as.

Ooit veronderstelde men ook een medium waarin electromagnetische golven zich zouden verplaatsen: de ether. Maar van dat idee is vrijwel iedereen ook weer afgestapt. Het leek voor de hand te liggen om zo'n medium te veronderstellen, maar er is geen enkele aanwijzing dat het bestaat.

Nu geldt datzelfde ook voor de tijd, stelt Barbour. Tijd lijkt een voordehand liggend concept, vanzelfsprekend, zelfs, maar er is niets aan te wijzen dat 'tijd' is. En modellen die relativiteitstheorie en de quantummechanica met elkaar in verband brengen, doen het gewoon zonder tijd. Tijd is misbaar. Overbodig in theorie, en onkenbaar in praktijk. Tijd is een illusie. Wij geven de betekenis 'tijd' aan de gewaarwording van verandering. Zonder verandering verdwijnt ons gevoel van tijd.

Er zijn natuurlijk meer voorbeelden waar onze waarneming ons voor de gek houdt. Wij nemen bijvoorbeeld kleuren waar, maar die zijn er niet 'in werkelijkheid'. Er is licht met verschillende golflengten, en ons bewustzijn zit zo in elkaar dat wij verschillende golflengten ervaren als kleur.

Het is interessant dat niet alleen Julian Barbour beweert dat Tijd niet bestaat, hetzelfde hoor je van mystici en verlichte meesters (m/v). Tijd is een illusie, alles bestaat tegelijkertijd, er is alleen maar NU.

Nadat hij Tijd in de uitverkoop heeft gedaan, volgde al snel ook Ruimte. Dat vind ik me nog een stuk moeilijker voor te stellen.
Niettemin lees je dit ook in mystieke teksten terug.
Hetzelfde wordt vaak ook genoemd in verslagen van bijna-dood ervaringen. Alles gebeurde tegelijkertijd, en ook afstanden verloren hun betekenis.

Ik zie er wel wat in.
Natuurlijk raak je met de Tijd ook Causaliteit kwijt.
Hoe we dat allemaal moet zien, wat de relatie is tussen hoe wij het ervaren en hoe het werkelijk is, daar moeten wij nog verder op studeren, zegt Barbour.
Nou, ik ben benieuwd!